Be Ebarat-e- Digar

مراد طاهباز، از بنیانگذاران موسسه حیات وحش میراث پارسیان، نزدیک به شش سال را در زندان اوین گذراند. حالا در آستانه انتشار کتابش، «طوطی‌های سبز»، در نخستین مصاحبه بلندش با یک رسانه فارسی، در برنامه «گفت‌وگوی ویژه» بی‌بی‌سی فارسی، از بازداشت، بازجویی و سال‌های زندانش می‌گوید. او روایت می‌کند که ماموران اطلاعات سپاه چگونه تصویر بی جان کاووس سیدامامی را به او نشان دادند و گفتند اگر همکاری نکند «همین بلا» سر او هم می‌آید. طاهباز همچنین از شکنجه‌های جسمی و روانی می‌گوید؛ از جسم تیزی که با چشم‌بند روی گردنش گذاشته بودند تا جرقه‌ای که نزدیک صورتش ایجاد می‌کردند، و اتهام‌هایی که به گفته او گاه به پرسش درباره «مارمولک‌های جاسوس» می‌رسید. طاهباز که تابعیت آمریکایی و بریتانیایی دارد، می‌گوید در جریان تلاش‌ها برای آزادی‌اش فهمید که با او مانند یک «کالا» رفتار می‌شود. به گفته او، ماموران اطلاعات سپاه به او گفته بودند حاضر نیستند او را به آسانی به بریتانیا بدهند چون «آمریکایی‌ها خیلی بیشتر پول می‌دهند». در این گفت‌وگو، مراد طاهباز روایت خودش را از پرونده‌ای می‌گوید که با فعالیت محیط زیستی آغاز شد و به زندان، مرگ یکی از همکار

یاسمین انصاری، نماینده ایرانی‌تبار کنگره آمریکا از حزب دموکرات، می‌گوید دونالد ترامپ را نمی‌توان حامی قابل اعتمادی برای مردم ایران دانست. به گفته او، ترامپ در جریان اعتراض‌ها وعده داد که «کمک در راه است»، اما پس از کشته شدن هزاران ایرانی، حمایت از مردم ایران را کنار گذاشت و به مذاکره با همان حکومت روی آورد. در این گفت‌وگو که بهمن کلباسی انجام داده، خانم انصاری از جنگ با ایران، تغییر مداوم اهداف اعلام‌شده آن و کنار گذاشته شدن موضوع تغییر حکومت انتقاد می‌کند. او می‌گوید مارکو روبیو در یک جلسه محرمانه به‌صراحت به او گفته بود تشکیل حکومتی دموکراتیک در ایران از اهداف جنگ نیست. انصاری همچنین درباره ضرورت قرار گرفتن حقوق بشر در مذاکرات با جمهوری اسلامی، کشته شدن غیرنظامیان، آزادی اینترنت و سیاست‌های مهاجرتی دولت ترامپ علیه ایرانیان صحبت می‌کند.

توماج صالحی، رپر معترض ایرانی، می‌گوید زمانی که در زندان به اعدام محکوم شد، برای لحظه اجرای حکم تمرین می‌کرد تا «ضعف نشان ندهد». او می‌گوید با وجود آن‌که تصور می‌کرد هزینه سیاسی اعدامش مانع اجرای حکم خواهد شد، قطع تماس با خانواده و فشارهای دوران زندان را تجربه‌ای سخت و فرساینده یافته است. توماج صالحی درمصاحبه ای با فرناز قاضی‌زاده دربرنامه گفت‌وگوی ویژه بی‌بی‌سی فارسی، علاوه بر تجربه بازداشت، زندان و صدور حکم اعدام، درباره افزایش شمار اعدام‌ها و فشار بر زندانیان سیاسی، افزایش سرکوب در ایران پس از جنگ و اهمیت حمایت از زندانیان سیاسی سخن گفته است؛ همین‌طور از کارزاری که در همین زمینه در فضای مجازی به راه انداخته است. بخش دیگری از این گفت‌وگو به آثار اخیر او، انتقادهایش از جریان پادشاهی‌خواه و شکاف فزاینده میان مخالفان جمهوری اسلامی اختصاص دارد. او می‌گوید اتحاد با جریانی که به فعالان سیاسی و اجتماعی حمله می‌کند، دیگر ممکن نیست، اما معتقد است مخالفان حکومت همچنان می‌توانند بر سر حداقل‌هایی چون حقوق بشر، انتخابات آزاد، دموکراسی و آزادی زندانیان سیاسی به توافق برسند و باید دفاع از حقوق زندانیان را به‌عنوان یک هدف

رکسان فرمانفرمائیان، استاد سیاست بین‌الملل دانشگاه کمبریج، چند روز پیش از آغاز دور تازه حملات آمریکا به ایران، در برنامه گفت‌وگوی ویژه گفت که آتش‌بس شکننده است و خطر بازگشت به درگیری همچنان وجود دارد. در این مصاحبه با فرناز قاضی‌زاده، اودرباره پیامدهای جنگ ایران و اسرائیل، تغییر توازن قدرت در خاورمیانه، رابطه ایران با کشورهای عرب خلیج فارس، نقش چین و آمریکا و مهم‌ترین نقطه ضعف جمهوری اسلامی صحبت کرد. او گرچه معتقد است که این جنگ هیچ پیروز قطعی ای نخواهد داشت اما می گوید، تحولات در پی جنگ اخیر نشان داد که تحمیل اراده قدرت‌های بزرگ بر کشورهای منطقه، دیگر به سادگی گذشته نیست و خاورمیانه وارد مرحله تازه‌ای شده است.

همه‌پرسی فروردین سال ۵۸ یکی از نقاط کلیدی تاریخ معاصر ایران است، چرا؟

گفت‌وگوی مریم زهدی با گلشیفته فراهانی

نسرین ستوده وکیل و فعال حقوق بشر، از اوایل دهه هشتاد، در پرونده‌هایی وکالت را به عهده گرفت که برای حاکمیت حساسیت امنیتی داشتند. خودش هم بارها طعم بازداشت، محرومیت از وکالت، حکم‌های زندان طولانی را چشید. همسرش رضا خندان، یک فعال مدنی و سیاسی هم اکنون در زندان است و فرزندانش مهراوه و نیما با برخوردهای امنیتی و قضایی روبه‌رو بوده‌اند. او در گفت‌وگویی با فرناز قاضی‌زاده از وجود شکاف در میان اپوزسیون صحبت کرد و گفت: ما همه زخم‌خورده یک دردیم، چرا باید روبه‌روی هم بایستیم. او ضمن ابراز نگرانی از وضعیت همه کسانی که در جریان مراسم خسرو علیکردی بازداشت شدند، گفت: شمار زیادی ازفعالان از نگاه‌های مختلف، پادشاهی‌خواهان و اصلاح‌طلبان و لائیک‌ها و غیره با خشونت بازداشت شدند، من به آزادی همه آنها می‌اندیشم. او درباره اختلافات گروه‌های مختلف حتی چهره‌های سیاسی در زندان گفت: این بحث‌ها باید در شرایطی باشد که همه آزاد باشند، در شرایط کنونی از چنین بحث‌هایی معذورم. گفت‌وگوی کامل نسرین ستوده در برنامه گفت‌و‌گوی ویژه در یوتیوب بی‌بی‌سی فارسی در دسترس شماست.

امیرحسن چهلتن، نویسنده ایرانی، در سه‌گانه «تهران، شهر بی‌آسمان»، « تهران، خیابان انقلاب» و«تهران، آخرالزمان» تصویری چند لایه از تهران و زندگی در آن تحت شرایط سیاسی پیچیده در گذر تاریخ ترسیم می‌کند. فرناز قاضی‌زاده در گفت‌وگویی با آقای چهلتن، از او درباره نگاهش به تهران این روزها پرسید که آیا به نظر او تهران آبستن حادثه است؟ سؤالی که آقای چهلتن به آن پاسخ داد:«آه، تهران یکصدوپنجاه سال است که آبستن حوادث است». آقای چهلتن با انتقاد از سانسور و ترس گفت: ترس آدم را احمق می‌کند، مسلم است که ترجیح می‌دادم تحت شرایط سانسور و ترس نباشم. او در پایان این گفت‌وگو، از اینکه خوانندگان زیادی در داخل کشور به دلیل همین سانسور هنوز آثارش را نخوانده‌اند، ابراز تاسف کرد و گفت: امیدوارم تا زنده هستم شاهد این باشم که آثارم در ایران به فارسی چاپ شود و به دست خوانندگان برسد. برنامه گفت‌وگوی ویژه را در سایت یوتیوب هم می‌توانید تماشا کنید.

این هفته، صدمین سالگرد آغاز پادشاهی رضاشاه پهلوی در۲۴ آذر ۱۳۰۴  است. گفت وگوی فرناز قاضی‌زاده با تورج اتابکی درباره نقش تاریخی رضاشاه، برای نخستین بار در ۲۶ آذر ۱۳۹۸ پخش شد و به همین مناسبت بازپخش می شود.

در کنار جریان اصلی سینمای داخل ایران، به نظر می‌رسد تعداد فیلم‌های ایرانی که بدون مجوز رسمی ساخته می‌شوند و در جشنواره‌های جهانی به نمایش در می‌آیند، در سال‌های اخیر بیشتر شده است.همایون غنی‌زاده کارگردان و فیلمساز ایرانی دومین فیلم بلندش «آه چه روزهای خوشی بود» را به همین شکل بدون مجوز رسمی و با شیوه‌ای متفاوت، با حضور بازیگران داخل و خارج ایران ساخته است. مریم زهدی با او که به تازگی فیلمش را با حضور به فستیوال فیلم شب‌های تالین برده بود گفتگو کرده است.نسخه ویدیویی گفت‌و‌گوی ویژه با همایون غنی‌زاده را در یوتیوب بی‌بی‌سی فارسی ببینید.

در پی آتش‌سوزی در جنگل‌های هیرکانی، سؤالات زیادی پیرامون چگونگی حفظ و احیای جنگل‌ها مطرح شد. دکتر مظفر شیروانی، صاحبنظر محیط زیست با تخصص جنگل‌شناسی در گفت‌وگویی با فرناز قاضی‌زاده می‌گوید: جنگل‌های شمال ایران، جنگل‌های بسیار مرطوبی هستند که معمولا آتش نمی‌گیرند، ما چنان این جنگل‌ها را خالی کرده‌ایم که با جرقه‌ای فاجعه به بار می‌آید. به عقیده آقای شیروانی، برای اینکه سطوح جنگلی افزایش یابد، لازم نیست جنگل‌کاری کنیم، بلکه لازم است، اقداماتی نظیر دام‌‌گردانی در جنگل‌ها و قطع گسترده درخت‌ها را متوقف کنیم و اجازه دهیم بدون دخالت ما جنگل ها خود به خود گسترش یابند. او مخالف بهره‌برداری از جنگل‌ها نیست، بلکه می‌گوید این کار باید با نگاه علمی و درست انجام شود که جنگل بتواند به زندگی‌اش ادامه دهد. به عقیده او از بین رفتن جنگل‌ها در دهه‌های اخیر در ایران به شکلی فزاینده دما را در کشور بالا برده و بر مکان و شیوه بارندگی ها در ایران هم اثر داشته و با فرسایش خاک، باعث سیل‌های بیشتر شده است.نسخه کامل برنامه گفت‌وگوی ویژه با مظفرشیروانی را در یوتیوب بی‌بی‌سی فارسی تماشا کنید.

علی نصیریان، بازیگر پیشکسوت، نویسنده و کارگردان ایرانی، نود و دو ساله است و به گفته خودش، هفتاد وپنج سال است که کارش بازیگری در تئاتر، سینما و تلویزیون است. او که به‌تازگی در فستیوال سینمایی «شب‌های سیاه تالین» در استونی شرکت داشت در گفت‌وگویی با مریم زهدی، درباره حال این روزهایش صحبت کرد، اینکه چطور هنرپیشه شد و نگاهش به فرهنگ ایران، صحبت کرد. او که با فیلم «آه چه روزهای خوشی بود» ساخته همایون غنی‌زاده به این جشنواره آمده، ضمن اشاره به مهاجرت برخی از چهره‌های سینمایی ایران، ابراز امیدواری کرد شرایطی فراهم شود که همه بتوانند برگردند و در «مملکت خودشان» کار کنند. او گفت: من گرچه تلاش کردم اما نتوانستم خارج بمانم، من در کشور می‌مانم ، مشکلاتش را هم می‌پذیرم. نسخه ویدیویی گفت‌وگوی مریم زهدی با علی نصیریان را در یوتیوب بی‌بی‌سی فارسی تماشا کنید.

سروش سروشیان، استاد ممتاز مهندسی عمران در دانشگاه کالیفرنیا که بیش از چهل سال از عمر علمی خود را صرف مطالعه چرخه آب، اقلیم و مدیریت منابع در مناطق خشک کرده است، در گفت‌وگویی با فرناز قاضی‌زاده در برنامه گفت‌وگوی ویژه گفت: اگر به بارندگی‌های ایران در یک بازه چهل ساله نگاه کنید، بحران فعلی آب ربطی به خشکسالی و تغییرات آب و هوایی ندارد و عدم مدیریت منابع مشکلات عمده را ایجاد کرده است. او که بنیان‌گذار و مدیر مرکز «سنجش از راه دور و هواشناسی مرتبط با آب» و از مشاوران علمی ناسا، یونسکو و دیگر نهادهای معتبر جهانی در حوزه بحران آب به شمار می‌رود، می‌گوید: می‌توان با سرمایه‌گذاری در حوزه آبیاری‌های مدرن، صرفه‌جویی و تلاش برای مدیریت منابع  سطحی و زیرزمینی، در یک بازه میان‌مدت این بحران را برطرف کرد. به عقیده او یکی از کارآمدترین روش‌ها، تصفیه فاضلاب و بازگرداندن آن به چرخه آب است. گفت‌و‌گو با این برنده مدال ویلیام بویی را از اتحادیه ژئوفیزیک آمریکا را تماشا کنید.

فرونشست زمین و اثر آن بر ساختمان‌ها، راه‌ها، جاده‌ها و آثار باستانی به معضلی جدی در ایران امروز بدل شده است. نیما شکری، مدیر مرکز ژئوهیدروانفورماتیک دانشگاه فنی هامبورگ، از صاحبنظران این حوزه در جهان است که به‌تازگی تحقیقی منتشر کرده که در آن ایران، سومین کشور جهان از نظر فرونشست زمین عنوان شده است. او در مصاحبه‌ای با فرناز قاضی‌زاده، در برنامه گفت‌وگوی ویژه گفت: «حتی اگر خشکسالی هم نبود با این وضع مدیریت منابع آبی در چهار دهه گذشته، فرونشست زمین در ایران، اتفاق می‌افتاد. به عقیده او مشکل کشاورزی نیست بلکه نداشتن شیوه‌های مدرن آبیاری و مدیریت منابع آب است. آقای شکری ضمن اشاره به بیست برابر شدن چاه‌ها در ایران گفت که شیوه‌های مدرن مدیریت آب به‌دلیل تحریم‌ها و روابط خارجی به ایران وارد نمی‌شود.

جیکوب ناگل، رئیس پیشین شورای امنیت ملی اسرائیل، به عقیده بسیاری معمار دکترین امنیتی این کشور است. برای مثال، سپر دفاعی گنبد آهنین از پیشنهادات گروه‌های زیرمجموعه اوست. سرتیپ ناگل، یکی دو ماهی پیش از حمله هفتم اکتبر، در یک مقاله به بنیامین نتانیاهو توصیه کرد که به جای سیاست دفاع و مهار، به حمله روی آورد. سیاستی که بعدتر در قبال حزب‌الله و ایران به اجرا درآمد. او در گفت‌وگویی با ژیار گل، در برنامه گفت‌وگوی ویژه، درباره جنگ دوازده روزه بین اسرائیل و ایران می‌گوید:«اگر اسرائیل می‌خواست می‌توانست آیت‌الله خامنه‌ای را بکشد اما قصدش این نبود.» او درباره تلاش برای براندازی حکومت ایران هم گفت که این قصد اسرائیل نبود اما اضافه کرد به عقیده او تنها راهی که ضمانت می‌کند ایران بمب هسته ای نسازد، این است که نخواهد بمب بسازد که در آن صورت به معنای تغییر حکومت خواهد بود.نسخه ویدیویی این گفت‌و‌گو را در یوتیوب بی‌بی‌سی فارسی تماشا کنید.

زرتشت سلطانی، نقاش، گرافیست و انیماتوری است که حالا کتاب کمیکی به نام دیو نوشته که در آن شخصیت‌هایی از دل فرهنگ ایران را وارد دنیای مدرن کرده است. کتاب‌های کمیک که با تصویر داستانی را روایت می‌کنند، ژانر شناخته شده‌ای برای داستان‌های ابرقهرمان‌ها هستند. سام فرزانه در گفت‌وگویی که با زرتشت سلطانی در آپارتمانش در نیویورک داشت، از او درباره تجربه نگارش این کتاب صحبت کرد، از اینکه زندگی بعد از مهاجرت چه اثری بر او و کارش داشته است. آقای سلطانی کاریکاتوریستی است که بسیاری از ایرانی‌ها او را از نمادهای تبلیغاتی آشنای برخی از محصولات لبنی می‌شناسند از جمله گاوی که برای سال‌ها در جای‌جای شهرهای ایران جا خوش کرده بود.

حمید رحمانیان، هنرمندی است که می‌گوید، هفده سال است که زندگی‌اش را وقف شاهنامه کرده: «من با شاهنامه بیدار می‌شوم با شاهنامه روزم را می‌گذرانم و با شاهنامه به خواب می‌روم.» آثار او از کتاب سه‌بعدی گرفته تا فیلم و سمینار درباره شاهنامه، همواره تحسین شده‌اند. آقای رحمانیان در گفت‌وگویی با فرناز قاضی‌زاده می‌گوید:« به خودم جرات دادم که این ذائقه نگارگری را برای دنیای مدرن امروز ترجمه کنم.» آقای رحمانیان در برنامه گفت‌وگوی ویژه به تلاشش برای شناساندن شاهنامه برای دادن تصویری متفاوت از ایران به جهان اشاره کرد و گفت، اگر جای مقامات ایران بودم، به هر خانواده ایرانی یک شاهنامه هدیه می‌دادم.

مانی جهانگیری مربی یوگایی است که حدود سی سال سابقه دارد و از حدود ۱۵ سال پیش، سبکی را آغاز کرده که آن را دوگا می‌نامد و پیشگام این سبک در بریتانیاست. او که پدرش ایرانی است و مادرش سوئیسی، کلاس‌‌های یوگا با حضور سگ‌ها برگزار می‌کند. او در برنامه گفت‌وگوی ویژه در صحبت با فرناز قاضی‌زاده درباره این سبک توضیح داد: پانزده سال پیش از یک استودیوی یوگا بیرون می‌آمدم که سگی را با صاحبش دیدم و فکرکردم چقدر خوب بود اگر می‌توانستیم با حیوان خانگی‌مان آرامش یوگا را تجربه کنیم. او درباره این‌که آیا این حیوان‌آزاری نیست هم در مصاحبه توضیح داد: سگ‌ها در کنار شما هستند و طبیعتا دستورات یوگا را دنبال نمی‌کنند،  اما در میانه کار می‌بینید با شما همراه شده‌اند. خانم جهانگیری درباره رابی سگ خودش می‌گوید: «همه چیز به او بستگی داشت، او همکار من است من صاحبش نیستم.»

یوسف حداد فعال و بلاگر عرب اسرائیلی است که از سال ۲۰۱۸ یک نهاد برای نزدیک‌تر کردن رابطه عرب‌ها و اسرائیلی‌ها ایجاد کرده است. او در گفت‌وگو با نوران سلام از برنامه بلاقیود بخش عربی بی‌بی‌سی گفت که عرب‌های اسرائیل مثل بسیاری از اقلیت‌ها در نقاط مختلف جهان ممکن است کمبودهایی داشته باشند اما زندگی در اسرائیل را به عنوان یک کشور دموکراتیک به زندگی در کشورهای عرب منطقه ترجیح می‌دهند. او ضمن انتقاد از عملکرد کشورهای عرب منطقه، درباره حمله اسرائیل به قطر گفت: این کشورها باید بدانند تا زمانی که یک عضو حماس در این کشورهاست، آنها هدف قرار می‌گیرند و امن نخواهند بود.

لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رئیس‌جمهور چپ‌گرای ۸۰ ساله برزیل، یکی از چهره‌های شناخته‌شده در عرصه جهانی است. او که پیش‌تر بین سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱ ریاست جمهوری برزیل را برعهده داشت، در سال ۲۰۲۲ هم در انتخابات ریاست‌جمهوری با ژائیر بولسونارو، از نزدیک‌ترین سیاستمداران جهان به دونالد ترامپ، رقابت کرد و پیروز شد. در گفت‌وگویی با بی‌بی‌سی، آقای داسیلوا سازمان ملل را ناکارآمد توصیف کرد و گفت نقش کشورها در این نهاد باید بازتعریف شود چرا که به باور او، اگر سازمان ملل کارکرد موثر و درستی داشت، جنگ‌های اوکراین و غزه هرگز رخ نمی‌داد، اوگفت: آنچه در غزه جریان دارد جنگ نیست، بلکه نسل‌کشی است .او همچنین یادآور شد که دولت ترامپ هنگام اعمال تعرفه‌ها تصمیمش را مستقیم به برزیل اطلاع نداده و او و کابینه‌اش این موضوع را تنها از طریق رسانه‌ها دریافته‌اند.نسخه ویدیویی این گفت‌وگو را در یوتیوب بی‌بی‌سی فارسی تماشا کنید.